Pustynia Błędowska



Stan obecny

PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator    środa, 20 kwietnia 2011 15:36

Obecnie wygląd Pustyni Błędowskiej znacznie się zmienił w wyniku obsadzenia jej w latach 60-tych XX w. sosną pospolitą i dębem czerwonym oraz wierzbą kaspijską. w celu ustabilizowania piasków, które czasami zasypywały dorobek ludzi zamieszkujących okoliczne wsie. Do stabilizacji piasków wykorzystano wierzbę kaspijską, olchę i wydmuchrzycę piaskową. Obecny pejzaż Pustyni staje się coraz mniej "pustynny". Wokół rośnie las sosnowy, a dawne wydmy obecnie zarośnięte przypominają bardziej "zakrzaczoną" łąkę. Dodatkowo na obecny wygląd wpłynęło posadzenie w zachodniej części pustyni młodników sosnowych i brzozowych. Jedynie koło Klucz we wschodniej części Pustyni oraz na północy w okolicy wzgórza Dąbrówka k. Chechła można spotkać większe łachy piasku. Z Pustyni Błędowskiej poprowadzona została magistrala piaskowa, przez którą zniszczona została część pustyni w celu dostarczania piasku na podsadzkę do pobliskich kopalń.

Na Pustyni Błędowskiej występuje ok. 350 gatunków roślin w tym wiele o charakterze pustynnym i typowym dla nadmorskich wydm. Z unikatowych i chronionych gatunków warto wymienić chociażby: dziewięćsił bezłodygowy, kruszczyk szerokolistny i rdzawoczerwony, powojnik baldaszkowy oraz psammofity (kostrzewy, szczotlicha siwa).

Fauna pustyni to głównie ptaki i owady. Spośród ptaków tu występujących [na piaskach] na uwagę zasługują chociażby skowronek borowy (lerka), świergotek polny, sieweczka rzeczna, lelek, białorzytka, oraz dudek.

Przedzielająca Pustynię Dolina Białej Przemszy jest ciekawym terenem występowania ptaków. Bąk, Wodnik, Żuraw, Słonka, Brodziec Samotny, Turkawka, Zimorodek, Dudek, z rodz. Dzięciołów: Zielonosiwy, Zielony, Czarny, Średni; Pliszka Górska, Słowik Szary, Pleszka, Świerszczak, Strumieniówka, Jarzębatka, Orzechówka, Dziwonia.

Występowały tu także kulon i cietrzew.

 

 2011 pustynia z lotu ptaka 

Poprawiony: poniedziałek, 19 marca 2012 09:26
 

Geneza powstania

PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator    środa, 20 kwietnia 2011 15:35

Pustynia Błędowska nie jest faktycznie naturalną pustynią, gdyż takowe powstają w wyniku trwale utrzymującego się deficytu opadów, znacznych temperatur i niedostatku wody w glebie. W Polsce takie warunki nie występują. Faktycznie Pustynia powstała w wyniku ingerencji człowieka w środowisko. Nagromadzenie tak znacznych pokładów piasków czwartorzędowych wyjaśnia ich pochodzenie fluwioglacjalne tj. efekt zlodowaceń sprzed ok. 2,3 mln lat temu. Po ociepleniu klimatu ok. 10 tys. lat temu obszar pustyni pokrył się gęstym borem sosnowym. Datowany od XIII w. rozwój górnictwa srebra i ołowiu oraz hutnictwa w rejonie Olkusza spowodował wycinkę drzew, które posłużyły jako materiał do wzmocnienia konstrukcji szybów i sztolni. W wyniku intensywnej eksploatacji surowca drzewnego do potrzeb rozwoju "przemysłu" wykarczowane zostały znaczne połacie lasu. Wówczas znajdujące się tu grube pokłady piasków zostały odsłonięte uruchamiając procesy eoliczne /przewiewanie piasku spowodowane siłą wiatru/ tworzące "antropogeniczną pustynię", którą można oglądać do dzisiaj. Zmiany w środowisku spowodowane przez ingerencję człowieka spowodowały, że na tym terenie powstał specyficzny mikroklimat a ponadto można było obserwować zjawiska charakterystyczne dla naturalnych pustyń /fatamorgana, burze piaskowe, wydmy/.

 

Wprowadzenie

PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator    środa, 20 kwietnia 2011 15:34

Pustynia Błędowska popularnie zwana również "Polską Saharą" – największy w Polsce obszar lotnych piasków pochodzenia fluwioglacjalnego (około 33 km²) leżący na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej. Jest to zarazem największy w Europie obszar występowania piasków śródlądowych.

Rozciąga się od Błędowa (dzielnicy Dąbrowy Górniczej) na zachodzie do gminy Klucze na wschodzie. Granicą północną pustyni jest wieś Chechło, a na południu graniczy ona z dużym obszarem leśnym. Długość pustyni wynosi niecałe 10 km, a szerokość do 4 km. Średnia miąższość piasków to 40 m (maksymalnie do 70 m). Pustynia podzielona jest zarośniętym pasem ciągnącym się wzdłuż koryta Białej Przemszy na dwie części: północną - mniejszą i południową - większą. [lokalizacja http://wikimapia.org/#lat=50.3437076&lon=19.5010757&z=13&l=28&m=b ]

Podstawowe dane: - wysokość nad poziomem morza - do ok. 315 m npm, powierzchnia - 20 km kw. (dawniej nawet 32 km kw.), długość 8-9 km, średnia szerokość - 3-4 km, średnia miąższość piasków - 18 m, - miąższość piasków - do 60-70 m (niektóre źródła podają 45 m), - szacunkowa objętość 2,5 miliarda m3.

 

Poprawiony: wtorek, 22 października 2013 07:05
 

Pustynia Błędowska

PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator    środa, 16 lutego 2011 22:56
Legenda mówi, że Pustynia Błędowska powstała z piasków znad... Bałtyku. Jeszcze w latach 20-tych ubiegłego wieku można było zaobserwować tu zjawisko fatamorgany. Choć dziś otwarte połacie piasku pokrywają już tylko niewielką jej część, Pustynia Błędowska nadal jest interesującym obszarem dla geografów, przyrodników i turystów.
Pustynia Błędowska jest najbardziej znanym miejscem w gminie Klucze. Jej powstanie wiąże się z intensywną działalnością gospodarczą człowieka w XIII wieku, kiedy rozwijało się tu górnictwo srebra i hutnictwo. Wówczas zapotrzebowanie na drewno wymusiły masowe wycinki drzew na tym terenie. Ogołocona z lasu ziemia szybko odsłoniła nagromadzone polodowcowe luźne piaski, dając początek procesom przyrodniczym charakterystycznym dla prawdziwych pustyni.
Z kolei legenda mówi, że do powstania Pustyni Błędowskiej przyczyniła się nieostrożność diabła. Jak to było? Według podań ludowych, zuchwałość górników olkuskich, którzy w poszukiwaniu złóż srebra i ołowiu, kopali coraz głębiej, rozzłościła diabły. Uradziły zatem, że olkuskie kopalnie trzeba zasypać, najlepiej piaskiem znad Morza Bałtyckiego. Szybując nad ziemią, przytaszczył diabeł na plecach ogromny wór morskiego piachu. Byłby go wysypał wprost na odkrywki złóż, gdyby nie to, że zniżając wieża kościelna na kluczewskim wzgórzu, o którą workiem zahaczył, gdy za mocno swój lot obniżył. Wór rozdarł się, a ogromne morze piasku wysypało się na okoliczne pola, zostawiając ślad diabelskiej wyprawy nad Bałtyk.
Już nie legendą, ale faktem było występowanie na Pustyni Błędowskiej zjawiska fatamorgany, obserwowanych m.in. w latach 20-tych ubiegłego stulecia, kiedy piaszczyste wydmy były tu powszechnym elementem krajobrazu. Zjawisko mirażu opisał w 1924 roku w czasopiśmie „Kosmos” prof. Kazimierz Piech, znany botanik.
Z kolei Marian Kantor-Mirski, badacz historii Zagłębia, autor cyklu Zeszytów „Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego i okolic”, pozostawił taki oto opis Pustyni Błędowskiej: „Okropna pustka, niesamowita dzikość, morze piasków, szmat ziemi nagiej…”
Od powyższego opisu odbiega współczesny pejzaż Pustyni Błędowskiej. Obecnie odsłonięte połacie piasku można spotkać już tylko w jej niewielkiej części od strony Klucz i w pobliżu miejscowości Chechło.
Teren Pustyni Błędowskiej służył niegdyś jako poligon. Dziś odbywają się tu jedynie skoki spadochronowe, co może stanowić swoistą atrakcję dla obserwatorów. W 1999 roku pustynia była miejscem manewrów wojsk NATO.
Panoramę pustyni można podziwiać z dwóch punktów widokowych: „Czubatka” w Kluczach (382 n.p.m.) i Dąbrówka w Chechle (355 m n.p.m.).
Należy jednak wziąć pod uwagę, że część północna Pustyni Błędowskiej to teren wojskowy – znajduje się tam tablica informująca o zakazie wstępu. Z kolei teren południowy jest chroniony w ramach użytku ekologicznego. Pustynia jest siedliskiem wielu chronionych i unikatowych roślin, jak chociażby rosnącego tu dziewięćsiła bezłodygowyego czy występujących w dolinie Białej Przemszy konwalii majowych, lilii złotogłów i bagna zwyczajnego. przyciągną w te strony przyrodników. Na nagich piaskach zaobserwować można lejki łowne mrówkolwa. A wśród trawiastych muraw i płatów macierzanek na korzeniach czerwca trwałego żyje owad zwany czerwcem polskim. W XV i XVI wieku owad ten był masowo hodowany w celu uzyskania czerwonego barwnika do tkanin. Nasz kraj w tym czasie był głównym źródłem zaopatrzenia Europy w ten barwnik.
Poprawiony: niedziela, 27 lutego 2011 19:36
 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 następna > ostatnia >>

Strona 2 z 2
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter

Dziś jest: 15 Wrz 2019

Jesteśmy też na 

facebook

Jesteś tutaj: Home Pustynia Błędowska Pustynia Błędowska

Kontakt

Biuro projektu:

 

Urząd Gminy Klucze
ul. Partyzantów 1,
32-310 Klucze

Tel. +48 32 642 85 08, 642 84 39 wew.73
Fax. +48 32 642 80 52

 

life@gmina-klucze.pl

 

Informacje można uzyskać:

8:00–16:00 – w poniedziałek
7:30–15:30 – od wtorku do piątku

Kalendarium


Dzisiaj jest: Niedziela
15 Września 2019
Imieniny obchodzą
Albin, Budzigniew, Maria, Nikodem
Do końca roku zostało 108 dni.
Zodiak: Panna

Pogoda